Bezpieczeństwo magazynu zależy nie tylko od jakości regałów, ale również od ich właściwego zabezpieczenia i regularnej kontroli. Jednym z najbardziej narażonych na uszkodzenia elementów są słupy regałów paletowych, które podczas codziennej pracy magazynu mogą zostać uderzone przez wózki widłowe lub inne środki transportu wewnętrznego.
Choć nawet niewielka kolizja nie zawsze pozostawia widoczne ślady, może osłabić konstrukcję nośną regału. Dlatego coraz więcej przedsiębiorstw stosuje osłony słupów regałowych, które ograniczają ryzyko uszkodzeń oraz zwiększają bezpieczeństwo pracy.
Dlaczego warto stosować osłony słupów regałowych?
Słupy są podstawowym elementem nośnym regału. Przenoszą ciężar składowanych towarów, dlatego ich uszkodzenie może wpłynąć na stateczność całej konstrukcji.
Osłony słupów pełnią rolę pierwszej bariery ochronnej. W przypadku uderzenia przejmują znaczną część energii, ograniczając ryzyko uszkodzenia regału.
Do najważniejszych korzyści należą:
- zwiększenie bezpieczeństwa pracowników,
- zmniejszenie ryzyka uszkodzenia konstrukcji regałów,
- ograniczenie kosztów napraw,
- mniejsze ryzyko przestojów magazynu,
- wydłużenie okresu bezpiecznej eksploatacji regałów.
Jakie normy dotyczą zabezpieczenia regałów?
PN-EN 15635:2010
Norma PN-EN 15635:2010 „Stalowe statyczne systemy składowania – Zastosowanie i utrzymanie urządzeń do składowania” określa zasady bezpiecznej eksploatacji regałów magazynowych.
Dokument zwraca szczególną uwagę na konieczność ograniczania ryzyka uszkodzeń mechanicznych oraz zaleca stosowanie odpowiednich zabezpieczeń w miejscach najbardziej narażonych na kolizje, takich jak:
- końce rzędów regałowych,
- drogi przejazdu wózków widłowych,
- skrzyżowania ciągów komunikacyjnych,
- miejsca o dużym natężeniu ruchu.
Norma określa również sposób prowadzenia okresowych kontroli oraz klasyfikację uszkodzeń regałów.
PN-EN 15512:2021
Norma PN-EN 15512:2021 dotyczy projektowania stalowych regałów paletowych. Uwzględnia między innymi wpływ obciążeń działających na konstrukcję podczas normalnej eksploatacji.
Jeżeli zabezpieczenia słupów są elementem przyjętego systemu ochrony, powinny zostać uwzględnione już na etapie projektowania magazynu.
Wytyczne FEM 10.2.02
Europejska Federacja Manipulacji Materiałami (FEM) opracowała wytyczne uzupełniające normy dotyczące bezpiecznego użytkowania regałów.
W praktyce branżowej często przyjmuje się między innymi:
- stosowanie osłon o wysokości około 400 mm,
- wykorzystanie materiałów skutecznie pochłaniających energię uderzeń,
- zabezpieczanie miejsc szczególnie narażonych na kolizje.
Wytyczne FEM są powszechnie wykorzystywane przez producentów regałów oraz projektantów magazynów.
Jak powinna być zamontowana osłona słupa?
Sam montaż osłony ma równie duże znaczenie jak jej jakość.
W większości profesjonalnych rozwiązań stosowanych na rynku osłony są mocowane do posadzki magazynowej. Takie rozwiązanie pozwala ograniczyć przenoszenie energii uderzenia bezpośrednio na słup regału.
Najczęściej spotykane materiały to:
- stal,
- polietylen wysokiej gęstości (HDPE),
- guma techniczna.
Dobór odpowiedniego rodzaju osłony powinien uwzględniać intensywność ruchu w magazynie, masę transportowanych ładunków oraz rodzaj wykorzystywanych wózków.
Czy stosowanie norm jest obowiązkowe?
Polskie Normy (PN) co do zasady mają charakter dobrowolny, o ile nie zostały przywołane w przepisach prawa lub dokumentacji technicznej.
W praktyce jednak stosowanie uznanych norm jest istotnym elementem właściwego zarządzania bezpieczeństwem magazynu. Ich przestrzegania oczekują między innymi:
- inspektorzy BHP,
- Państwowa Inspekcja Pracy,
- ubezpieczyciele,
- producenci systemów regałowych.
W przypadku kontroli lub zdarzenia wypadkowego zgodność z uznanymi normami może stanowić potwierdzenie dochowania należytej staranności podczas organizacji pracy magazynu.
Kontrole regałów – o czym należy pamiętać?
Norma PN-EN 15635 zaleca prowadzenie:
- bieżących oględzin regałów nie rzadziej niż raz w tygodniu,
- przeglądów wykonywanych przez kompetentną osobę co najmniej raz w roku.
Wszystkie kontrole powinny być dokumentowane.
Jeżeli podczas przeglądu zostaną stwierdzone uszkodzenia, należy je ocenić zgodnie z klasyfikacją określoną w normie i podjąć odpowiednie działania, takie jak naprawa, wymiana elementów lub czasowe wyłączenie regału z użytkowania.
Lista kontrolna
Podczas przeglądu warto sprawdzić:
Lokalizacja osłon
- czy zabezpieczono końce rzędów regałowych,
- czy osłony znajdują się przy drogach przejazdu,
- czy chronione są słupy najbardziej narażone na uderzenia.
Stan techniczny
- brak odkształceń,
- brak korozji,
- brak luzów mocowań,
- prawidłowe zakotwienie do posadzki.
Konstrukcja
- odpowiednia wysokość osłony,
- właściwe dopasowanie do chronionego słupa,
- brak uszkodzeń samej osłony.
Szkolenie pracowników również ma znaczenie
Nawet najlepsze zabezpieczenia nie zastąpią właściwych procedur.
Operatorzy wózków widłowych powinni znać zasady bezpiecznej jazdy w pobliżu regałów oraz zgłaszać każde uderzenie, nawet jeśli uszkodzenie wydaje się niewielkie.
Pracownicy magazynu nie powinni wykorzystywać osłon jako podpór ani opierać o nie składowanych materiałów.
Regularne szkolenia oraz budowanie kultury bezpieczeństwa znacząco ograniczają liczbę uszkodzeń regałów.
Podsumowanie
Osłony słupów regałowych są jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony konstrukcji magazynowych przed uszkodzeniami mechanicznymi. Ich stosowanie pomaga zwiększyć bezpieczeństwo pracy, ograniczyć koszty napraw oraz wydłużyć okres eksploatacji regałów.
W połączeniu z regularnymi przeglądami, właściwym szkoleniem pracowników oraz przestrzeganiem zaleceń norm PN-EN 15635 i dobrych praktyk branżowych stanowią ważny element bezpiecznego funkcjonowania każdego magazynu.